22 tydzień ciąży

Półmetek ciąży masz już za sobą. W 22. tygodniu dziecko waży mniej więcej pół kilograma, coraz odważniej daje o sobie znać kopnięciami, a Ty prawdopodobnie jesteś w jednym z najprzyjemniejszych momentów całej ciąży. To także ostatni dzwonek na tzw. USG połówkowe, jeśli jeszcze go nie wykonałaś.

22 tydzień ciąży — który to miesiąc?

22. tydzień ciąży to koniec 5. miesiąca — w zależności od sposobu przeliczania tygodni na miesiące bywa też opisywany jako początek 6. miesiąca. Jesteś w drugim trymestrze, mniej więcej w połowie drogi: ciąża trwa umownie 40 tygodni, licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki, więc do przewidywanego terminu porodu zostało jeszcze około 18 tygodni.

Zamieszanie z miesiącami bierze się stąd, że miesiąc kalendarzowy nie ma równych czterech tygodni. Dlatego lekarze i położne posługują się wyłącznie tygodniami — i tak też najlepiej podawać swój „staż” na wizytach. Jeśli chcesz zobaczyć, jak ten etap wypada na tle całej ciąży, zajrzyj do naszego kalendarza ciąży.

Rozwój i waga dziecka w 22 tygodniu ciąży

Waga dziecka w 22. tygodniu ciąży to najczęściej około 430–500 g, a jego całkowita długość — mierzona od głowy do pięt — wynosi mniej więcej 27–28 cm. Warto wiedzieć, że od 20. tygodnia w tabelach podaje się długość całkowitą (wcześniej mierzy się odległość od czubka głowy do pośladków), stąd pozorny „skok” między kolejnymi tygodniami. Wszystkie te wartości są orientacyjne: zdrowe dzieci na tym etapie potrafią się od siebie wyraźnie różnić, a tempo wzrastania ocenia lekarz na podstawie biometrii z USG, a nie pojedynczej liczby z tabeli.

Twarz malucha jest już uformowana — ma brwi, rzęsy i coraz sprawniejszą mimikę: marszczy czoło, ziewa, otwiera buzię, ćwiczy odruch ssania. Ciało pokrywa lanugo, czyli delikatny meszek płodowy, który pomaga utrzymać na skórze ochronną maź płodową. W większości zniknie on jeszcze przed porodem, choć niektóre dzieci — zwłaszcza urodzone przedwcześnie — przychodzą na świat z jego resztkami. Pod skórą stopniowo odkłada się tkanka tłuszczowa, ale na razie jest jej niewiele, dlatego skóra wygląda na pomarszczoną i cienką.

Intensywnie rozwijają się zmysły. Dziecko słyszy bicie Twojego serca, szum przepływającej krwi i Twój głos — warto do niego mówić i śpiewać, bo właśnie ten głos będzie mu najlepiej znany po narodzinach. Gwałtowne, bardzo głośne dźwięki mogą wywoływać u niego wyraźną reakcję ruchową. Połykając płyn owodniowy, maluch poznaje smaki, które zmieniają się w zależności od Twojej diety. Doskonali też zmysł dotyku: łapie pępowinę, dotyka swojej twarzy, splata dłonie.

Ruchy dziecka w 22 tygodniu ciąży

Większość kobiet zaczyna odczuwać ruchy dziecka między 16. a 24. tygodniem ciąży — w pierwszej ciąży często dopiero po 20. tygodniu, w kolejnych nawet od 16. W 22. tygodniu spora część przyszłych mam czuje już wyraźne szturchnięcia i kopnięcia, choć bywają one jeszcze nieregularne: dziecko ma w macicy dużo miejsca, więc raz jest bardzo aktywne, a innym razem „znika” na wiele godzin, na przykład wtedy, gdy śpi.

Na tym etapie nie ma sztywnych norm liczby ruchów na dobę i nie trzeba ich jeszcze liczyć. Dwie rzeczy warto jednak zapamiętać. Po pierwsze: jeśli do 24. tygodnia nie poczujesz żadnych ruchów, zgłoś to położnej lub lekarzowi. Po drugie: gdy już poznasz rytm aktywności swojego dziecka, każdą wyraźną, niepokojącą zmianę tej aktywności lepiej skonsultować od razu, zamiast czekać do kolejnej wizyty. W porównaniu z 21. tygodniem ciąży ruchy stają się mocniejsze — niedługo zacznie je wyczuwać także dłoń położona na brzuchu.

Brzuch i dolegliwości w 22 tygodniu ciąży

Brzuch w 22. tygodniu jest już wyraźnie zaokrąglony — dno macicy sięga mniej więcej wysokości pępka i ciąży zwykle nie da się już ukryć pod luźnym ubraniem. Drugi trymestr to dla wielu kobiet najlepszy okres ciąży: mdłości zwykle dawno minęły, brzuch jeszcze nie przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu, a poziom energii bywa wysoki. Warto to wykorzystać — na umiarkowaną aktywność fizyczną, zapisy do szkoły rodzenia czy pierwsze przymiarki do wyprawki.

Nie znaczy to, że nic nie ma prawa dokuczać. Typowe dolegliwości tego etapu to m.in.:

• rozstępy i swędzenie rozciągającej się skóry — regularne natłuszczanie łagodzi swędzenie, choć żaden kosmetyk nie daje gwarancji, że rozstępy się nie pojawią (dużą rolę gra skłonność genetyczna),
• uczucie ciężkości nóg i żylaki — pomagają ruch, odpoczynek z uniesionymi nogami i unikanie długiego stania w miejscu,
• bóle krzyża związane ze zmianą środka ciężkości i rozluźnieniem więzadeł,
• zgaga oraz zaparcia,
• skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) — krótkie, zwykle niebolesne stwardnienia brzucha, które pojawiają się nieregularnie i same mijają.

Skurcze przepowiadające to normalne „ćwiczenia” macicy przed porodem i same w sobie nie są powodem do niepokoju. Powinny jednak zwrócić Twoją uwagę, jeśli staną się regularne, bolesne albo coraz częstsze — taką sytuację zawsze skonsultuj z lekarzem.

USG połówkowe — koniec okna 18–22

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników badanie ultrasonograficzne drugiego trymestru, potocznie nazywane USG połówkowym, wykonuje się między 18. a 22. tygodniem ciąży. 22. tydzień to więc koniec zalecanego okna — jeśli jeszcze nie masz tego badania za sobą, umów się na nie jak najszybciej.

To najważniejsze badanie oceniające anatomię dziecka. Lekarz szczegółowo ogląda m.in. mózgowie, twarz, kręgosłup, klatkę piersiową, brzuch i kończyny, ze szczególnym uwzględnieniem serca — narządu, którego wady wrodzone występują najczęściej. Ocenia także biometrię, czyli wymiary dziecka i ich zgodność z wiekiem ciąży, a ponadto lokalizację łożyska oraz ilość płynu owodniowego. Przy okazji zwykle można poznać płeć dziecka — o ile pozwoli na to jego ułożenie.

Pamiętaj, że komercyjne USG 3D/4D „na pamiątkę” nie zastępuje badania połówkowego — ładny obraz twarzy to nie to samo, co systematyczna ocena anatomii płodu. Wynik badania i ewentualne dalsze kroki omów z lekarzem prowadzącym, a o tym, co przyniesie kolejny etap, przeczytasz w artykule o 23. tygodniu ciąży.

Na co uważać w 22 tygodniu ciąży?

W literaturze medycznej okres od 22. tygodnia opisywany bywa jako początek tzw. granicznej przeżywalności — od tego momentu skrajnie wczesne narodziny klasyfikuje się już jako poród przedwczesny, a nie poronienie. Trzeba jednak mówić o tym uczciwie i bez sensacji: szanse dziecka urodzonego w 22. tygodniu wciąż są bardzo ograniczone i zależą od ośrodka oraz od podjęcia intensywnej terapii. W dużych amerykańskich analizach z ostatnich lat przeżywało około 35–41% noworodków urodzonych w 22. tygodniu, które objęto aktywnym leczeniem, a część z nich mierzyła się później z powikłaniami skrajnego wcześniactwa. Dlatego każdy sygnał zagrażającego porodu przedwczesnego wymaga pilnej reakcji — każdy kolejny tydzień trwania ciąży wyraźnie poprawia rokowanie dziecka.

Zgłoś się do lekarza lub na położniczą izbę przyjęć, jeśli zauważysz:

• krwawienie lub plamienie z dróg rodnych,
• odpływanie płynu owodniowego albo wyraźnie zwiększoną, wodnistą wydzielinę,
• regularne, bolesne skurcze lub stałe twardnienie brzucha,
• silny ból głowy, zaburzenia widzenia, nagłe obrzęki twarzy i rąk,
• gorączkę, ból podbrzusza lub pieczenie przy oddawaniu moczu.

Poza sytuacjami alarmowymi pamiętaj o rutynowych badaniach drugiego trymestru, w tym o morfologii krwi — rosnąca objętość osocza sprzyja niedokrwistości, która w ciąży zdarza się często. Jeśli lekarz stwierdzi niedobór żelaza, zaleci dietę bogatszą w ten pierwiastek, a w razie potrzeby suplementację. Na co dzień zadbaj o umiarkowany ruch, nawodnienie i sen — to najprostsza inwestycja w dobre samopoczucie w drugiej połowie ciąży.