27 tydzień ciąży

Dwudziesty siódmy tydzień ciąży to symboliczna granica: kończy się drugi trymestr, czyli dla większości kobiet najłagodniejszy etap całej ciąży. Przed mamą ostatnia prosta — trzeci trymestr bywa bardziej męczący, ale wcale nie musi taki być. To, jak ciężarna zniesie kolejne tygodnie, zależy w dużej mierze od indywidualnych uwarunkowań, trybu życia i tego, jak zadba o siebie na co dzień. Warto ten moment wykorzystać na dokończenie zaległych badań i pierwsze porządki przed porodem.

27 tydzień ciąży — który to miesiąc?

27. tydzień ciąży to szósty miesiąc i jednocześnie sam koniec drugiego trymestru. Od kolejnego tygodnia zaczyna się już trzeci, ostatni trymestr. W praktyce oznacza to, że za mamą około dwie trzecie drogi — do porodu zostało jeszcze mniej więcej 13 tygodni. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak tygodnie przekładają się na miesiące i trymestry, zajrzyj do naszego kalendarza ciąży.

Jak rozwija się dziecko w 27 tygodniu ciąży?

Maluch rośnie w szybkim tempie. Mierzy teraz około 36–37 cm od głowy do pięt i waży około 875 gramów — czyli zbliża się do granicy kilograma, ale jeszcze jej nie przekroczył. Warto wiedzieć, że od przełomu drugiego i trzeciego trymestru długość dziecka podaje się zwykle w wymiarze całkowitym, od głowy do stóp, a nie — jak wcześniej — od czubka głowy do pośladków. Na ciele maleństwa cały czas odkłada się tkanka tłuszczowa, dzięki której skóra staje się gładsza i mniej pomarszczona, choć największy przyrost tłuszczyku nastąpi dopiero w ostatnich tygodniach ciąży.

Najbardziej spektakularna zmiana dotyczy oczu. Właśnie w tym okresie — około 26.–28. tygodnia — dziecko zaczyna po raz pierwszy uchylać powieki, które przez wiele tygodni były zrośnięte. Maluch prawdopodobnie odróżnia już światło od ciemności i może reagować ruchem na silne źródło światła skierowane na brzuch mamy. Umiejętność swobodnego, szerokiego otwierania oczu i skupiania wzroku rozwinie się w pełni w kolejnych tygodniach.

Porządkuje się także rytm dobowy malucha. Badania nad aktywnością gałek ocznych płodu pokazują, że między 24. a 26. tygodniem ruchy oczu zaczynają się konsolidować, co wiąże się z kształtowaniem wyraźniejszych stanów snu i czuwania — w tym snu REM, czyli fazy, w której u ludzi pojawiają się marzenia senne. Dziecko przesypia zresztą znaczną część doby: sen to dla niego czas intensywnego dojrzewania mózgu. Mama może zauważyć, że okresy kopania i wiercenia się przeplatają się z dłuższymi chwilami spokoju — to zupełnie normalne.

Rozwijają się też kubki smakowe. Wody płodowe, które dziecko nieustannie połyka, zmieniają smak w zależności od diety mamy — w ten sposób maluch jeszcze przed narodzinami „poznaje” aromaty kuchni, w której będzie się wychowywał. Czasami po wyrazistym posiłku mama może wyczuć u dziecka czkawkę, widoczną jako rytmiczne, delikatne podskakiwanie brzucha.

Narządy wewnętrzne pracują coraz sprawniej. Układ pokarmowy i wydalniczy są już w dużej mierze przygotowane do życia poza macicą, natomiast płuca — choć zdolne do podejmowania ruchów oddechowych — wciąż dojrzewają i potrzebują jeszcze czasu. Gdyby z jakiegoś powodu doszło teraz do przedwczesnego porodu, szanse dziecka na przeżycie sięgają w warunkach nowoczesnej opieki neonatologicznej około 90%, jednak maluch musiałby spędzić dłuższy czas na oddziale intensywnej terapii noworodka, najczęściej w inkubatorze i pod stałą opieką lekarzy.

Brzuch i dolegliwości w 27 tygodniu ciąży

Mama z tygodnia na tydzień czuje się coraz cięższa — brzuch jest już wyraźnie zaokrąglony, a waga systematycznie rośnie. Przełom trymestrów często zwiastuje powrót uciążliwych objawów znanych z początku ciąży, tyle że tym razem winowajcą nie są już przede wszystkim hormony, lecz powiększająca się macica, która uciska sąsiednie narządy.

Najczęstsze dolegliwości tego okresu to:

• częste parcie na pęcherz — rosnąca macica uciska pęcherz moczowy; zdarza się też wysiłkowe nietrzymanie moczu (np. przy kichaniu czy śmiechu), w którym pomagają wkładki higieniczne i regularne ćwiczenia mięśni Kegla,
• skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) — nieregularne napinanie się macicy, które może pojawiać się nawet codziennie; jeśli skurcze są niebolesne i ustępują po odpoczynku, nie ma powodu do niepokoju,
• hemoroidy — macica uciska naczynia żylne w okolicy jelita grubego, co utrudnia odpływ krwi; pieczenie i swędzenie okolic odbytu bywa bardzo dokuczliwe,
• zaparcia — spowolniona praca jelit dodatkowo nasila problem hemoroidów; pomaga dieta bogata w błonnik, odpowiednie nawodnienie i codzienny ruch,
• bóle pleców i miednicy — efekt przesuwającego się środka ciężkości i rozluźniania więzadeł.

Większość z tych objawów to naturalna cena za dynamicznie rosnący brzuch. Jeśli jednak dolegliwości stają się silne, bolesne lub niepokojące, zawsze warto skonsultować je z lekarzem prowadzącym lub położną. O tym, co działo się tydzień wcześniej, przeczytasz w artykule o 26. tygodniu ciąży.

OGTT — ostatni moment na test obciążenia glukozą (okno 24–28 tygodni)

Jeśli jeszcze nie masz za sobą testu obciążenia glukozą, to właśnie teraz jest ostatni dzwonek. Zgodnie z polskimi zaleceniami OGTT (doustny test tolerancji glukozy z 75 g) wykonuje się u każdej ciężarnej między 24. a 28. tygodniem ciąży — 27. tydzień to więc końcówka rekomendowanego okna. Badanie służy wykryciu cukrzycy ciążowej, która często nie daje żadnych objawów, a nieleczona zwiększa ryzyko powikłań u mamy i dziecka, m.in. nadmiernej masy urodzeniowej.

Jak wygląda badanie? Krew pobierana jest trzykrotnie: na czczo, godzinę oraz dwie godziny po wypiciu roztworu 75 g glukozy. Na badanie należy przyjść rano, na czczo (po 8–12 godzinach od ostatniego posiłku), a w dniach poprzedzających nie stosować diety ograniczającej węglowodany — sztuczne „odchudzenie” jadłospisu mogłoby zafałszować wynik. Między pobraniami trzeba pozostać w przychodni, w spoczynku.

Cukrzycę ciążową rozpoznaje się, gdy którykolwiek wynik osiągnie wartość progową: na czczo 92 mg/dl lub więcej, po godzinie 180 mg/dl lub więcej, po dwóch godzinach 153 mg/dl lub więcej. Nieprawidłowy wynik to nie wyrok — najczęściej wystarcza odpowiednia dieta i kontrola glikemii, a leczenie prowadzi lekarz we współpracy z diabetologiem.

Szkoła rodzenia — kiedy się zapisać?

Przełom drugiego i trzeciego trymestru to dobry moment, żeby zapisać się do szkoły rodzenia. Kursy trwają zwykle od kilku do kilkunastu spotkań, dlatego warto zacząć na tyle wcześnie, by spokojnie ukończyć cały cykl przed porodem — zapisując się teraz, mama ma na to komfortowy zapas czasu.

Na zajęciach przyszli rodzice poznają przebieg porodu i techniki radzenia sobie z bólem, uczą się ćwiczeń oddechowych i relaksacyjnych, a także podstaw pielęgnacji noworodka: kąpieli, przewijania, karmienia. Dobre kursy poruszają również kwestie psychologiczne — emocjonalne przygotowanie do rodzicielstwa i rolę partnera przy porodzie. Zajęcia organizują szpitale, przychodnie i położne środowiskowe; część kursów jest bezpłatna w ramach NFZ, warto więc zapytać o dostępne opcje w swojej okolicy lub u lekarza prowadzącego.

Na co uważać w 27 tygodniu ciąży?

Choć większość dolegliwości tego okresu jest niegroźna, są sygnały, których nie wolno bagatelizować. Pilnego kontaktu z lekarzem lub zgłoszenia się do szpitala wymagają:

• regularne, bolesne skurcze, które nie ustępują po odpoczynku — mogą zwiastować przedwczesny poród,
• krwawienie lub plamienie z dróg rodnych,
• odpływanie płynu owodniowego,
• wyraźne osłabienie lub zanik ruchów dziecka,
• silny ból głowy, zaburzenia widzenia, nagłe obrzęki twarzy i rąk — mogą towarzyszyć nadciśnieniu w ciąży,
• objawy infekcji dróg moczowych (pieczenie przy oddawaniu moczu, gorączka).

Na co dzień warto dbać o regularny odpoczynek, spać na boku, unikać długiego stania i dźwigania oraz pić odpowiednio dużo wody. To także dobry moment, by zacząć obserwować ruchy dziecka — od trzeciego trymestru ich codzienna obecność będzie najprostszym domowym wskaźnikiem dobrostanu malucha. Co czeka mamę i dziecko za tydzień, sprawdzisz w artykule o 28. tygodniu ciąży.